Болугур нэһилиэгэр айар талааннаахтары түмэр Арылы литературнай түмсүү үлэлээбитэ ыраатта. Түмсүү саҕалыы

Күн Дьөһөгөй барахсан.

Аллаах аппар олорсон
Эрэх-турах сананан,
Өбүгэттэн салҕаммыт
Үйэлэри уҥуордаан
Дьороһута сиэллэрэн,
Ырыа-тойук тардабын
Доллоһута ыллыыбын.
Ахсым атым барахсан
Эрэллээх мин доҕорум,
Куруук бииргэ буоламмыт
Саӈарбатар даҕаны,
Тутта-хапта сылдьарбыттан,
Көрөрбүттэн-истэрбиттэн
Өйдөһөбүт куруутун.
Кини эмиэ тыыннаах буолан,
Бу сиргэ олох олоро,
Күн чаҕылыгар сыламныы,
Кэрэ айылҕаттан дуоһуйа,
Үөрэр-көтөр, сирэр-талар аналлаах,
Сүрэҕэ сөбүлүүр тапталлаах эбээт!
Дьон тэӈэ удьуор салҕанан,
Сыһыыга кулунчук элбиир
Ийэ буолбут биэ барахсан
Оҕотун аһатар, бүөбэйдиир батыһыннара сылдьан маанылыыр…
Кулунчуктар, оҕолор,
Күргүөмүнэн сылдьаллар,
Кистии, кистии сүүрэллэр,
Ооонньоомохтоон
ылаллар.
Ахсым атым барахсан
Көтөр кынат кэриэтэ
Чэпчэкитик дугунан
Дьиэрэҥкэйдээн көтүтэр.
Бастыӈ миӈэм
Дьоруо атым,
Аллаах атым
Арахсыспат доҕорум,
Алгыстаах ыһыахха
Симэнэн киирэммит
Самаан сайыммыт
Үөрүүтүн үллэстэ
Уруйдаан айхаллаан,
Кыттыһан эрэбит.

Күн Эйэ-Диодорова Лидия Петровна

25.06.26

Уһун-Күөл колхуоһун хоһууна

сылгыһыт Арамаан биһиэнэ

дьөһөгөй оҕотун доҕоро

Сахабыт бастакы Дьоруойа

Эн дойдун сайдарын туһугар

билигин даҕаны күүс-көмө буолаҕын

ол иһин эн куруук тыыннааххын

Дьоруойбут киэн туттар киһибит

сардаана хочолоох Аммаҕа

эн аакын киэн тутта көрсөбһт

үлэһит бастыҥар

эйиэхэ бокулуон уурабын

Сазонов Данил Дмитриевич-Арҕах

Дорообо Дойдум кырыа кыһына

Мин Сахам сиригэр эргийдин

Сылгыһыт уолаттар буоламмыт

ааттаах ат миинэммит бардыбыт.

Киэҥ Амма хочотун кэрийэн

Сылгылары хомуйан хаайабыт

Сахабыт сылгыта барахсан

Айылҕа маанылаах көстүүтэ

Хайдахтаах да бытархан

Тымныыны тулуйар

Дьоҕурдаах буоллаҕа

Ардыгар көрүүгэ-истиигэ наадыйар,

Ол кэмҥэ баар буолар аттыгар

Сылгыһыт барахсан көмөтө.

Бу буолар сылгыһыт

Идэлээх киһибит үлэтин

түмүгүн көстүүтэ-

сылгыны-төрөтөн-ууһатан ,

көрүүтэ-истиитин түмүгэ

Өбүгэ саҕаттан кэллэххэ

Сахабыт сылгыта барахсан

Айылҕа маанылаах оҕото.

Саха сирин былааҕар

Дьөһөгөй оҕото сылгыбыт ойуута

Саха норуотун киэн туттарын туоһута.

Кожуров Илья Ильич

Дьоруой Арамаан ата

Дьоруолата айанныыр,

Дьөһөгөй оҕото-доҕоро

Дьэ сиэллэрэ ойутар.

Сэрии ыарык сыллара

Самнарбатаҕа санаатын,

Сырдык-ыраас ырата

Сырдаппыта сайдыы суолун!

Саха сэмэй оҕото

Сылгыһыппыт Арамаан

Сэлээппэтин сэгэтэн

Сирдээбитэ үлэҕэ!

Аарка,аартык киириигэ

Айан суолугар атаара

Арамаан атыгар олорон

Алгыыр боруонсаттан кутуллан.

Аймаһыйа дойдубун ахтан

Айаннаан кэллэхпинэ,

Ахтыбыттыы кини көрсөр,

Айхаллаан илиитин уунар.

Попова (Сивцева) Мария Михайловнв-Мэҥэ-Хаҥалас Сыымах

Ой бэрт,тэбэн ис,Мындаҕаайым!

Дьоруойбут олорбут сиригэр-уотугар,

Дьоллоох Мындаҕаайы кырдалыгар,Ааспыт үйэбит албан аатыгар,

Ааттанар үбүлүөйдээх сылыгар!

Хос ырыата

Ой бэрт,тэбэн ис,Мындаҕаайым!

Оонньоо-күл,сылгыһыт сирэ!

Арамаан Дьоруой сиэннэрэ,

Арассыыйа үрдүнэн ааттатыҥ!

Эһэбит сүппүт суолунан,

Эрэллээх хаамсыы кынаттаах,

Мындаалаах мааны сирбититтэн,

Мындаа уолаттар тахсаллар!

Кынаттаах сылгы үүрүүтэ,

Кыайыыга кытыастар сүрэхтэр,

Сүүс отут сыллаах өрөгөй,

Сүүрүк ат тэтимин санатаар!

Ыччаттаар.иннигит хоту!

Ырыаны-үҥкүүнү күүһүрдүҥ!

Дьоруой эһэбит аатыгар,

Дойдубут чиэһин көмүскээҥ!

Ыстапаан Таастаах